سیروس مقدم در گفت‌وگو با فیلم‌نت نیوز:

موضوع «علی‌البدل» یک موضوع کاملا جدی بود که کمی چاشنی طنز به آن اضافه کردیم

موضوع «علی‌البدل» یک موضوع کاملا جدی بود که کمی چاشنی طنز به آن اضافه کردیم
سیروس مقدم کارگردان سریال تلویزیونی «علی البدل» که در ایام نوروز امسال روی آنتن رفت، درباره حال و هوای قصه و مشکلات ساخت این مجموعه گفت.

چقدر از موضوعاتی که در سریال به آن پرداخته شده بود، دغدغه امروز مردم جامعه است و توانسته با مردم ارتباط برقرار کند؟

اگر به شکل کلی بخواهیم کمی عمق‌تر و دقیق‌تر به سریال نگاه کنیم به نظرم می تواند مهم‌ترین مسئله روز جوامع باشد. در هر منطقه و سرزمینی یک ثروت و نعمت خدادادی وجود دارد، اگر به درستی اداره و تقسیم نشود و بهره‌برداری درستی صورت نگیرد بعد از چند سال به پایان می‌رسد و درواقع این منبع اقتصادی حیاتی خدادادی تبدیل به قحطی و نداری و فقر می‌شود. این الان مهم‌ترین موضوع روز مردم در دنیا است. ممکن است یک آدم عادی این مسئله را تحلیل نکند اما دقیقا باید این را بداند که اگر روزی نعمت‌ها و ثروت‌های خدادادی ما به پایان برسد و برای آن پیش‌بینی نکرده باشیم، مثلا در کنارش کشاورزی را رشد نداده باشیم، پتروشیمی و دامپروری و صنایع دیگر را رشد نداده باشیم، به دلیل متکی بودن به یک اقتصاد تک محصولی خود به خود دچار قحطی و فقر و دست دراز کردن پیش بیگانگان می‌شویم، پس از الان باید برای آن فکر شود و مدیریت درستی صورت پذیرد.

این مهم ترین موضوع و به نظر من از بمب هسته‌ای هم برای مردم مهم‌تر است ولی اینکه جزء به جزء چقدر دغدغه مردم است باید بگویم قصه ما از کل به جزء می رسد. در جزئیات هم خیلی از مسائلی را که مطرح کردیم سعی کردیم که دغدغه مردم باشد ولی نه مثل پایتخت به شکل خیلی خیلی علنی و به سرعت دست‌یافتنی؛ سعی کردیم مقداری لایه‌های تفکر به آن اضافه کنیم و در این نقدها تفکر باشد مثل تعریف از جمهوریت و ریاست که دختر قصه ما می‌گوید رئیس جمهور قدرتش به ریاستش نیست بلکه قدرتش به جمهوریت و مردمش است. پس مردم باید آگاهانه انتخابی را انجام دهند که بتواند به این ثروت خدادادی و تقسیم این ثروت با عدالت رفتار کند و آینده‌نگری کند. این‌ها حرف‌ها و نقدهایی است که ممکن است مثل نقد گران شدن سیب‌زمینی و طرح ارزان شدن کالایی دیگر و دعوای یک جناحج با جناح دیگر نباشد ولی در کلان اگر نگاه کنید واقعا مسائل اندیشه‌ای مردم است که ما سعی کردیم در علی‌البدل کمی وارد این مباحث شویم.

طنز در سریال «علی‌البدل» کمرنگ‌تر از سریال‌هایی مثل «پایتخت» بود. چرا تصمیم گرفتید  که میزان طنز را در این مجموعه کاهش دهید؟

موضوع سریال یک موضوع جدی و تراژیکی بود یعنی اینکه دوتا خان به خاطر دعواهای پدرانشان و رقابت‌های کودکانه‌شان باعث می‌شوند که یک آبادی دچار مسئله و تنش شود مسئله جدی است. برای اینکه قصه کاملا جدی و تراژیک نشود و در واقع کاملا سیاه نشود آن را با چاشنی طنز همراه کردیم که تعریف طنز هم در واقع همین است. طنز یعنی طرح ناهنجاری‌ها، مشکلات، مصائب اخلاقی، اجتماعی، سیاسی مردم ولی با زبان شیرین و امیدبخش که در انتها راهنمایی کند و امید بدهد و به همین خاطر ما این نقدها را با لباس شیرینی آراسته کردیم برای اینکه از تلخی این دارو گرفته شود و با لبخند این داروی تلخ را به مردم بدهیم. ولی توقع اینکه مثل پایتخت سراسر خنده و دارای فضایی شاد باشد نمی‌توانستیم داشته باشیم زیرا مبحث بسیار جدی بود.

در یکی از قسمت ها به مسئله ماهواره و واکنش‌های مردم به وجود ماهواره پرداختید که کمی غیرعادی و بزرگنمایی شده بود. آیا این بزرگنمایی‌ها عمدی بود؟

معضل ماهواره همچنان در کشور ما وجود دارد و همچنان قوانین سر جای خودش است و تغییری نکرده است. بر این اساس موقعیت و شرایطی اگر پیش بیاید این ماهواره‌ها جمع‌آوری می‌شود. وقتی شما می‌خواهید وارد یک سوژه شوید و آن را نقد کنید روش‌های این نقد کردن متفاوت است. ما می‌توانستیم یک روستایی را نشان بدهیم که پر از ماهواره باشد ولی ما داشتیم راجع به روستایی صحبت می کردیم که اساسا وقتی روی پشت بامش می‌ایستی همه پشت بام‌های دیگر را می بینی و چون وجود دیش و ماهواره غیرقانونی است این‌ها دیش را با درخت پوشانده‌اند، وگرنه اگر یک چیز عادی بود همه داشتند و نیازی نبود آن را با درخت بپوشانند.

ما در واقع داشتیم راجع به یک چیزی به اسم ماهواره صحبت می کردیم که قوانین و مقررات می‌گوید که به هر دلیلی نباید باشد ولی یک آدمی یواشکی رفته این کار را کرده که اتفاقا آن شخص از بستگان یکی از این دوتا خان است.

این موضوع را داشتیم به نقد می‌کشیدیم که اتفاقا روش مبارزه با این مسئله روش بگیر و ببند و چوب فلک کردن نیست. بلکه روش درست این است که باید فرهنگسازی شود تا از آن استفاده بهینه صورت گیرد. یک نقد به این صورت در ابتدای قصه بود تا به مخاطب بگوییم که با چه اتمسفری روبه‌رو است.

پروسه تولید «علی‌البدل» خیلی طول کشید. دلیل این طولانی شدن چه بود؟ آیا مشکلات خاصی سر راه ساخت این مجموعه وجود داشت؟

اینکه علی‌البدل با یک فاصله بیش از دو سال تولید شد دلایل مختلفی داشت. اول اینکه قصه علی‌البدل فصل داشت چون با آب گرم و فضای توریستی سر و کار داشت طبیعتا باید در فصل بهار و تابستان ساخته می‌شد و نمی‌توانستیم در فصل زمستان آن را بسازیم و همیشه زمانی ما به تولیدش می‌رسیدیم که فصل زمستان بود و ما مجبور بودیم آن را به تابستان موکول کنیم، در تابستان هم یک کار دیگر پیش می‌آمد و تولید علی‌البدل به تعویق می‌افتاد. دلیل دیگرش این بود که قطعا چون باید بحث آب و ارزشی که آب داشت، مطرح می‌شد قطعا باید منطقه‌ای انتخاب می‌شد که نه مثل شمال خیلی سرسبز و پرآب باشد و نه کویری باشد که اصلا آب در آن منطقه وجود ندارد. به همین دلیل ما تقریبا تمام ایران را گشتیم تا به دو منطقه رسیدیم که به درد قصه ما می‌خورد، چون می‌خواستیم منطقه‌ای سنگی هم باشد که بگوییم این روستا قدمت دارد و از دوران پارینه سنگی وجود داشته است. یکی منطقه اورامان در استان کردستان بود که به دلیل نبود امکانات رفاهی و شرایط جاده و دسترسی به روستایی که مد نظرمان بود و همچنین تامین سیاهی لشکر و هتل کار بسیار سختی بود و دیگری منطقه ورکانه همدان بود که در نهایت در مورد همدان به نتیجه رسیدیم.

کل پروسه ساخت سریال چقدر طول کشید و نحوه همکاری اهالی منطقه به چه صورت بود؟

ما برای فیلمبرداری 14 قسمت سه ماه و نیم فیلمبرداری داشتیم. مردم خیلی خوب با ما همکاری کردند چون ما در 5 روستای مختلف کار کردیم. مثلا استخرها را در یک روستایی به نام شِوِرین کار کردیم که دهیار بسیار خوبی داشت و با ما بسیار همکاری می‌کرد. خانه خان‌ها در اُشتُران گرفتیم که با فاصله یک ساعت و نیم در آن طرف گردنه بود. میدانگاهی و خانه‌ها را در ورکانه گرفتیم. خانه علی‌البدل و زیرگذر و دیوار مهربانی را در روستای سیمین و خانه ییلاقی را در نظرآباد گرفتیم و در واقع این‌ها به هم دوخته شد تا تبدیل به یک روستای واحد شد.

کار بسیار سختی بود به خصوص که برای یک دست کردن این روستاها مجبور شدیم تمام کوچه‌ها را سنگفرش کنیم، دیوارها را سنگ کنیم که بافت سنگی شبیه به هم داشته باشند. همچنین فاصله زیاد بین روستاها مثل فاصله یک ساعت و نیمه اشتران و ورکانه هم کار را سخت می‌کرد.

 

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *