گزارش ویدئویی فیلم‌نت نیوز از نشست نقد و بررسی فیلم‌های آموزشی زنده‌یاد عباس کیارستمی

کیارستمی فیلمسازی بود که با حال و هوای درونش فیلم می‌ساخت

کیارستمی فیلمسازی بود که با حال و هوای درونش فیلم می‌ساخت
نشست نقد و بررسی فیلم‌های آموزشی زنده‌یاد عباس کیارستمی شب گذشته (دوشنبه 28 آبان ماه) در سینما فلسطین برگزار شد.

به گزارش خبرنگار فیلم‌نت نیوز، نشست نقد و بررسی فیلم‌های آموزشی زنده‌یاد عباس کیارستمی شب گذشته (دوشنبه 28 آبان ماه) با حضور ابراهیم فروزش (کارگردان)، وحید نیکخواه آزاد (دبیر جشنواره چهل و هشتم فیلم رشد)، محمود امانی (مدیرکل دفتر تالیف کتاب،های درسی) و سعید پوراسماعیلی (کارگردان سینما و معاون فرهنگی و آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران) در سینما فلسطین برگزار شد.

این نشست بعد از نمایش فیلم‌های «زنگ تفریح»، «من هم می‌توانم»، «دو راه حل برای یک مسئله»، «رنگ‌ها» و «دندان درد» که زنده‌یاد عباس کیارستمی در دهه 50 و اوایل دهه 60 ساخته بود، برگزار شد و ساخت فیلم‌های آموزشی مورد آسیب‌شناسی قرار گرفت.

در ابتدا این نشست زارعان مدیر پیشین گروه کودک شبکه دو که اجرای این نشست را بر عهده داشت، با بیان اینکه عدم استقبال از فیلم های آموزشی به دلایل متعددی از جمله این سوء برداشت از سوی برخی فیلمسازان است که نمی‌توانند با ساخت فیلم آموزشی خلاقیت خود را نشان دهند و به نوعی خودنمایی هنرمندانه کنند، گفت: اوج و فرود سینمای کودک نشان داده است که زمانی جامعه به سمت آرامش اجتماعی و اقتصادی رفته است، استقبال به ساخت فیلم‌های آموزشی بیشتر شده است و زمانی که جامعه درگیر مسایل سیاسی و اقتصادی شده؛ فیلمسازان از ساخت این فیلم‌ها دور شده و میل به طرح مسایل دیگری پیدا کرده‌اند.»

او دوره‌های طلایی فیلم‌های کودک را مربوط به زمانی دانست که جامعه آرام بوده و اظهار داشت: ««قصه‌های مجید» یک فیلم آموزشی است که حرف خود را در تار و پود هنر ساخته و پرداخته است. کیارستمی دغدغه کودکان را داشت و مهم‌تر از آن منتظر و نگران نگاه و نقد بیرونی افراد به کارهایش نبود و همین عامل موفقیت چنین کارگردان بزرگی را رقم زده است.»

در ادامه این نشست سعید پور اسماعیلی کارگردان و داور بخش دانش‌آموزی چهل و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد با بیان اینکه امروز فیلم‌های آموزشی کمتر ساخته می شود و بخشی از این اتفاق به نبود سفارش دهنده برمی‌گردد، عنوان کرد: «امروزه به ساخت فیلم‌های آموزشی که در عین حال آرتیستی(هنری) باشند، اهمیت کمتری داده می‌شود چرا که نه سفارش‌دهنده مشخص است، نه متریال(مواد) لازم شناخته شده و نه مشخص است سازنده کیست. فضای مجازی موقعیت بسیار مناسبی برای  ارائه فیلم‌های آموزشی است و در دنیای امروز که حوصله کتاب خواندن کمتر شده است باید به سینما و نقش آموزشی آن اهمیت بیشتری بدهیم.»

داور بخش دانش‌آموزی با اشاره به دوران طلایی کانون پرورش کودکان و نوجوانان و حضور کارگردانانی چون عباس کیارستمی، امیر نادری، مجید مجیدی و …گفت: «کانون دست کارگردانان را باز می‌گذاشت تا مفاهیم مورد نظرشان را با آزادی و از نگاه خودشان به تصویر بکشند. متاسفانه بیشتر فیلم‌هایی که توسط دانش‌آموزان ساخته و به جشنواره رسیده بود؛ مسایلی را مطرح می کردند که فاقد جسارت و بیان مسایل شخصی بود. بسیار کم در فیلم‌ها دیدیم که بچه‌ها به دغدغه‌های فردی‌شان بپردازند و سعی کرده بودند همان مواردی را به تصویر بکشند که در سینمای بزرگسال دیده می‌شود که این اتفاق هم می‌تواند به علت دیکته این روش توسط مدارس به دانش آموزان باشد و هم می‌تواند نشان از ترس دانش‌آموزان برای طرح مسایلی باشد که می‌دانستند در بستر مدرسه و آموزش و پرورش قرار است دیده شود.»

این کارگردان با بیان اینکه کیارستمی فیلم آرتیسیتی خودش را می‌ساخت اما مستقیم و یا غیرمستقیم به مسائل آموزشی می‌پرداخت، گفت: «به همین دلیل است که هنوز هم فیلم‌های عباس کیارستمی دیدنی است چرا که مسائل آموزشی را به زبان هنر و در غالب هنر آموزش می داد و مطرح می‌کرد. ساخت فیلم توسط بچه‌ها دارای جنبه‌های سودمندی از جمله نشان دادن بعد روانشناسی و جامعه‌شناسی آنهاست که از تجربه زیستشان سرچشمه می‌گیرد. آموزش و پرورش و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از جمله نهادهایی است که باید نقش سفارش‌دهنده در ساخت فیلم‌های آموزشی داشته باشند چرا که این دو نهاد در ساختن جامعه وظیفه و نقش دارند.»

پوراسماعیلی ضمن اشاره به فیلم «ابد و یک روز» که در کتاب درسی هم گنجانده شده، گفت: «سعید روستایی حتما این فیلم را با هدف آموزشی بودن نساخته است، اما به نوعی اعتیاد را مطرح کرده که باعث شده با اهداف آموزشی هماهنگ باشد. عباس کیارستمی دغدغه کودکان را داشت و حتی در فیلم‌های بلندی که سال‌های بعد ساخت به آنها توجه نشان می‌داد.»

سعید پوراسماعیلی

در ادامه محمود امانی (مدیرکل دفتر تالیف کتاب‌های درسی) گفت: «گنجاندن فیلم‌های آموزشی در بین دروس مدارس تنها محدود به فیلم «ابد و یک روز» نمی‌شود و ما از هشت سال پیش، بیش از ۵۰ فیلم  آموزشی را وارد کتاب‌های درسی کرده‌ایم و به تازگی خبر دارم که فیلم دارکوب هم که به مقوله اعتیاد می پردازد، مورد بررسی قرار گرفته تا در صورت تایید؛ وارد کتاب های درسی شود.»

امانی ساده شدن نمایش فیلم توسط فناوری نوین را یکی از فاکتورهای مهم راه یافتن سینما به مدارس و در بین بچه‌ها دانست و ادامه داد: «ما نگاه ویژه ای به «ابد و یک روز» نداشتیم اما به دنبال فیلمی بودیم که فرد معتاد را در عین حال که  بیمار نیازمند یاری نشان دهد، فردی مقصر در شرایط هم بداند. فردی که می تواند جنبه های مثبت شخصیتی هم داشته باشد که این فیلم این موارد را داشت و مورد قبول شورای برنامه ریزی قرار گرفت.»

او همچنین به فیلم «پرویز» ساخته مجید برزگر هم اشاره کرد و گفت: «فیلم «پرویز» فیلمی از جنس ایجاد مسئله بود و یکی از فیلم هایی بود که کاملا با مفاهیم آموزشی ارتباط داشت.»

در ادامه این نشست وحید نیکخواه آزاد دبیر چهل و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد با بیان اینکه با دیدن فیلم های آموزشی کیارستمی به شخصه حیرت‌زده شده است، گفت: «قرار بود فیلم «مشق شب» هم در جشنواره نمایش داشته باشد اما به دلیل گستردگی برنامه ها و تعداد فیلم ها تنها پنج فیلم آموزشی انتخاب و نمایش داده شدند.»

نیکخواه با اشاره به نقش کانون برای فراهم آوردن فرصت ساخت چنین فیلم هایی عنوان کرد: «زمانی که کیارستمی فیلم های آموزشی می ساخت آدم بزرگی بود؛ کسی که تیتراژ قیصر را ساخته بود و برای ساخت فیلم برای کودکان قد خودش را کوتاه کرد تا از نگاه آنها فیلم بسازد اما امروز اگر به فیلمسازی بگویید فیلم آموزشی بسازد که در حد و اندازه کیارستمی هم نیست؛ به احتمال زیاد قبول نمی کند تا مثل کیارستمی بر زمین بنشیند و درباره موضوعات ساده صحبت کند.»

ابراهیم فروزش کارگردان پیشکسوت سینما و از همکاران قدیمی عباس کیارستمی در کانون از دیگر حاضران این نشست بود که با اشاره به ساخت فیلم های آموزشی در سال‌های دهه چهل و پنجاه گفت: «فیلم «نان و کوچه» یکی از فیلم های کیارستمی است که در  نهایت سادگی حرف از جرات و حرکت می زند. این فیلم ها نه به سفارش کسی که تنها با دلایل شخصی افرادی ساخته می شد که دغدغه کودکان را داشتند.»

فروزش با اظهار تاسف از اینکه کتاب‌های بسیاری در جهان درباره عباس کیارستمی نوشته شده است و ما باید ترجمه آنها را بخوانیم؛ ادامه داد: «فیلم های آموزشی کیارستمی در ظاهر موارد بسیار ساده را مطرح می کنند اما در دل خود به مشکلات بزرگ تری می پردازند که نمونه آن را در دندان درد؛ دو راه حل برای یک مسئله هم می بینیم. کیارستمی به دلایل مشکلاتی که فیلم ها در اکران داشتند و مسایل دیگر کم کم به سمت خارج از ایران کشیده شده اما همچنان دغدغه کودکان را داشت.»

او در بخش دیگری از صحبت هایش به اهمیت گروه بندی سنی برای دیدن فیلم ها اشاره کرد و گفت: «در بسیاری از سینماهای دنیا گروه کودک و نوجوان هم از همدیگر جدا شده اند تا فیلم ها مخاطب خاص خودشان را داشته باشند. دیده نشدن فیلم های کودک و نوجوان منوط به سیاست های فرهنگی و مسایل اکران است. مافیای اکران در همان سال‌های طلایی هم به سختی اجازه اکران فیلم های کودک را می دادند. کیارستمی فیلمسازی بود که با حال و هوای درونش فیلم می‌ساخت و نه با سفارش هایی که از بیرون می گرفت و سینمای کودک به افرادی چون او احتیاج دارد.»

گزارش مکتوب: احمدرضا معراجی

گزارشگر: ندا کوهی

تصویربردار وحید نجف‌زاده

با کیفیت 720

با کیفیت 480

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *