در آیین نکوداشت جشن سینمای ایران مطرح شد

توقیف «سنتوری»، حسرتی بر دل سینما و داریوش مهرجویی

توقیف «سنتوری»، حسرتی بر دل سینما و داریوش مهرجویی
آیین نکوداشت جشن سینمای ایران برای داریوش اسدزاده، داریوش مهرجویی، ابوالحسن تهامی‌نژاد و سید مهدی شجاعی شب گذشته (جمعه 2 شهریورماه) در تالار ایوان شمس برگزار شد.

به گزارش خبرنگار فیلم‌نت نیوز، در ابتدای این مراسم پس از پخش تصاویری از زنده‌یاد عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان دبیر جشن بزرگ سینمای ایران روی صحنه آمد و گفت: «برای من باورکردنی نیست و نمی‌توانم رفتن او را فراموش کنم. از اواخر دهه سی با او آشنا شدم و زندگی کردم. من هیچوقت نمی‌توانم باور کنم که او نیست، آن شوخ طبعی فراموش‌شدنی نیست. هیچوقت فکر نمی‌کنم چنین استعداد و شر و شوری خاموش شده باشد. این خصوصیات یک استعداد بازیگری است که شور و حاضرجوابی داشته باشد.»

او افزود: «امیدوارم بیستمین جشن بزرگ سینمای ایران مبارک باشد گرچه ما الان با توجه به اتفاقات رخ داده، شرایط مناسبی برای برگزاری جشن نداریم، اما زندگی جریان دارد. وقتی شنیدم قرار است از داریوش مهرجویی تجلیل شود به قدری هیجان‌زده شدم که باورکردنی نیست. او نیاز به توصیف و تجلیل ندارد و لزومی ندارد که کسی بیاید و درباره او توضیحی بدهد.»

نصیریان در ادامه به روند ساخته شدن فیلم «گاو» اشاره کرد و گفت: «اواخر سال چهل و هشت بود که دکتر ساعدی در تئاتری مهرجویی را به ما معرفی کرد و گفت در حال نوشتن سناریوی «گاو» هستیم و ما بسیار به هیجان آمدیم. ما با مهرجویی با سینما آشنا شدیم و متوجه شدیم که سینما چگونه است و چه تفاوتی با تئاتر دارد، بنابراین او استاد اولیه من در سینما است البته نه تنها من بلکه همه آن گروهی که با او کار کردیم و سینما را از او آموختیم.»

او ادامه داد: «در دهه چهل آقایان گلستان و غفاری کارهایی را در سینمای مدرن انجام دادند و سپس مهرجویی و کیمیایی پایه‌های جدید سینمای ایران را گذاشتند. در واقع می‌توان گفت مولف سینمای جدید ایران داریوش مهرجویی است به طوری که می‌بینیم در فیلم «گاو» بازنگری جدیدی در عوامل و ساختار سینما شده است. به خاطر دارم قبل از ساخت این فیلم یک نفر به من گفت تو «گاو» را کارگردانی کن که من گفتم نه! کارگردانی کار من نیست. مهرجویی در آن فیلم رنگ زد و نقاشی کرد و سپس کاراکترها را ساخت.»

این بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون گفت: «من به چهار فیلم «گاو»، «هالو»، «دایره مینا» و «پستچی» مهرجویی که در آنها بازی کردم، افتخار می‌کنم زیرا معتقدم که یک شخصیت فرهیخته و کاربلد آن فیلم‌ها را ساخته است. من مدت‌هاست که مهرجویی را ندیده‌ام اما دوست داشتم در جایی تریبونی داشته باشم تا اعتراف کنم که او فردی حرفه‌ای است و احساس می‌کنم انتظامی هم همین نظر را داشت.»

او اظهار کرد: «به یاد دارم در زمان فیلمبرداری ما هر هفته به تهران می‌آمدیم و به خانواده‌هایمان سر می‌زدیم اما مهرجویی نمی‌آمد و می‌گفت نمی‌خواهم از این فضا دور شوم. روح و جان انتظامی هم شاد که در شخصیت‌هایی که بازی کرد دمید و به آنها روح و جان بخشید.»

نصیریان در پایان خطاب به داریوش مهرجویی گفت: «من به نوبه خودم از شما و تلاشتان سپاسگزارم و میدانم همه هم ردیفان من مانند آقای انتظامی هم از به این موضوع معتقد هستند.»

آیین نکوداشت جشن سینمای ایران

دبیر بیستمین جشن بزرگ سینمای ایران در ادامه با اشاره به فعالیت‌های داریوش اسدزاده گفت: «داریوش اسدزاده استاد و پیشکسوت است و جلوتر از ما برای تئاتر بسیار زحمت کشیده است. تئاتر لاله‌زار ارزش خودش را دارد و داریوش اسدزاده واقعا برای آن تلاش کرد.»

این بازیگر پیشکسوت درباره سید مهدی شجاعی و ابوالحسن تهامی‌نژاد عنوان کرد: «این دو نفر هم بسیار حرفه‌ای هستند. هرچند من مخالف این هستم که کسی به جایم صحبت کند اما تهامی‌نژاد این کار را به طرز زیبایی انجام می‌داد. تهامی‌نژاد در «هزاردستان» سر صحنه می‌آمد زیرا می‌خواست بداند که چه اتفاقی می‌افتد و بر اساس آنچه که می‌دید دوبله می‌کرد.»

نصیریان در پایان صحبت‌هایش تاکید کرد: «هدف من از آمدن به اینجا در اواخر عمرم این بود که بیایم و ادای دینی به مهرجویی کنم چرا که او سهم زیادی در فرهنگ ما دارد و ما نباید این مسایل را فراموش کنیم. بیستمین جشن سینمای ایران بر اهل فرهنگ و هنر مبارک باشد.»

پس از صحبت‌های نصیریان تصاویری از سینماگران ایرانی پخش شد و سپس منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما پشت تریبون قرار گرفت و گفت: «یکی از سخت‌ترین لحظات زندگی ما دیدن تصاویری از گذشته سینما و افرادی است که دیگر در بین ما نیستند، این قدرت سینماست که یادآوری می‌کند کسی در سینما باقی نمی‌ماند مگر با داشتن عزم و اراده قوی خودش.»

او با اشاره به اینکه سینمای ایران سینمای یکپارچه‌ای است بیان کرد: «امروز از چهار نفر در چهار نسل تقدیر می‌شود که به سینمای ایران و فرهنگ و هنر ایران ارج نهادند. سینمای ایران مثل فرش ایران است و بالا و پایین، کمرنگ و پررنگ و ریز و درشت ندارد. تاریخ برای اهل تاریخ تقسیم می‌شود اما در یک نگاه جامعه شناسانه این تقسیم‌بندی‌ها چندان کاری نمی‌کند اما انکار تاریخ می‌تواند ما را دچار گرفتاری کند و باعث شود ما فراموش کنیم چه بودیم و چه شدیم.»

مدیرعامل خانه سینما اظهار کرد: «پیشرفت سینما در این چهل ساله غیرقابل انکار است. ما دردهای گفته و نگفته و مشکل بسیار داریم اما قطعا با انکار پیروزی‌ها و تاریخ پر از سرفرازی‌مان چیزی به دست نمی‌آوریم.»

در ادامه این مراسم و در بخش بزرگداشت داریوش اسدزاده کلیپی از این بازیگر پیشکسوت پخش شد و سپس سیروس ابراهیم‌زاده، همایون ارشادی و علی دهکردی برای تجلیل از این هنرمند روی صحنه آمدند.

ابراهیم‌زاده با بیان اینکه آقای نصیریان به قدری خوب صحبت کردند که جای صحبت دیگری باقی نمی‌ماند، گفت: «نباید فکر کنیم کسانی که برایشان بزرگداشت گرفته می‌شود متعلق به گذشته هستند.»

او ادامه داد: «درباره داریوش اسدزاده باید بگویم پنجاه سالی است افتخار دوستی با او را دارم. او یکی از شاخص‌ترین بازیگران ما است. اسدزاده مطالعات بی‌نظیری دارد و خوشبختانه تجربیات خود را در برخی کتاب‌ها نوشته است. در عرض این چهل پنجاه سال کمتر دیدم که او کتاب در دست نداشته باشد و همیشه در حال مطالعه و تحقیق است.»

آیین نکوداشت جشن سینمای ایران

ابراهیم‌زاده یادآور شد: «او چندی پیش نکته قابل تاملی را به من گوشزد کرد؛ هنگامی که به او گفتم در حال حاضر جوان‌های باسواد بسیاری در حال فعالیت در حوزه تئاتر هستند، اسدزاده به من گفت خیلی خوب است که نسبت به جوان‌ها حسن نیت داری اما فراموش نکن که این اعتلا و جهانی شدن سینمای ما از بذری است که پیشکسوتان پاشیده‌اند. از همین رو از حضور داریوش اسدزاده در این جشن بسیار خوشحال هستم.»

در ادامه همایون ارشادی درباره داریوش اسدزاده گفت: «قدیم‌ها به لاله‌زار «شانزلیزه ایران» می‌گفتند و امروز که در اینجا هستم به یاد دوران طلایی لاله‌زار افتادم چراکه داریوش اسدزاده قدیمی‌ترین بازیگر تئاتر ایران است و تمام دوران طلایی لاله‌زار را دیده است. او شاهد همه اتفاقات تاریخی معاصر بوده و پر از خاطراتی است که نیمی از آنها را به کتاب تبدیل کرده. آقای اسدزاده شما قدیمی‌ترین بازیگر سینمای ایران هستید.»

علی دهکردی نیز بیان کرد: «هر چند که آثار باستانی در ایران مخدوش می‌شود اما باید به انسان‌های هنرمند و میراث فرهنگی خود توجه کنیم. یکی از میراث فرهنگی زنده ما داریوش اسدزاده است. هرچند شاهد اتفاقات تلخی مثل فوت انتظامی و دری بودیم اما خدا را شکر می‌کنیم که شاهد حضور دیگر افراد هستیم. برای آقایان شجریان و مشایخی آرزوی سلامتی داریم. حضور پر جسارت من بیش از همه به این دلیل است که پیام بازیگران را در قالب پیام انجمن بازیگران قرائت کنم و به چهار ستاره امشب از طرف خودم و تمامی بازیگران سینمای ایران تبریک عرض کنم و ادای احترام داشته باشم.»

او در ادامه متن پیام انجمن بازیگران را خواند.

پس از آن داریوش‌ اسدزاده روی صحنه آمد و گفت: «من به شما مخاطبان احترام می‌گذارم و کوچک همه شما هستم. بیستمین جشن سینمای ایران را به همه به ویژه به مردمم تبریک می‌گویم. من سینما را از سال ۱۳۱۲ و هنگامی که ۱۰ سالم بود شناختم. در آن زمان فیلم «دختر لر» را برای اولین بار دیدم و وقتی به خانه رفتم از پدرم که ارتشی بود سوال‌های زیادی می‌پرسیدم.»

او افزود: «من در سال ۱۳۲۰ که سینما رونق چندانی نداشت وارد حوزه تئاتر شدم. به یاد دارم در فیلمی با انتظامی همکاری داشتم. در این سال‌ها حدود ۱۳۰ فیلم قبل از انقلاب بازی کردم و سپس به خارج رفتم و مدتی فیلم بازی نکردم.

اسدزاده با اشاره به اینکه تمام آنهایی که وارد هنر می‌شوند همه عاشق هستند ولی خودشان نمی‌دانند، گفت: «من زبانم قاصر است از اینکه برای شما درباره ادبیات، تئاتر و سینما توضیحی بدهم. به هر حال تمام آنهایی که وارد کار هنر می‌شوند باید بدانند که گرفتار این عشق می‌شوند و چنان آلوده می‌شوند که تا آخر عمر گرفتار آن می‌مانند.»

او در پایان گفت: «این جشن را به همه تبریک می گویم و امیدوارم هر سال این جشن برگزار شود.»

در ادامه تندیس خانه سینما به این بازیگر پیشکسوت اهدا شد.

آیین نکوداشت جشن سینمای ایران

در بخش بزرگداشت ابوالحسن تهامی‌نژاد هنرمند عرصه دوبله ابتدا کلیپی از این هنرمند پخش شد و سپس از چنگیز جلیلوند، ناصر ممدوح، محمد تهامی‌نژاد و مرتضی رزاق‌کریمی دعوت شد تا روی صحنه بیایند.

چنگیز جلیلوند بیان کرد: «ابوالحسن تهامی‌نژاد یکی از مدیران دوبله صاحب سبک است و هنگام دوبله باید هرآنچه را که او می خواهد انجام دهیم. آخرین فیلمی که با او کار کردم «هملت» بود که به من گفت باید خیلی برای این اثر وقت بگذاری چون با همه کارها فرق دارد و همین باعث شد که ما صد ساعت برای دوبله این فیلم وقت گذاشتیم.»

محمد تهامی‌نژاد نیز عنوان کرد: «باعث افتخار من است که در بزرگداشت برادرم حضور دارم و به یاد گذشته‌ها افتادم که او کتاب‌های بسیاری می‌خواند. من از آن زمان با سینما آشنا شدم و برادرم همواره حامی من بود. برادر من از دهه چهل تشخصی به صدا بخشید و هر فیلمی که دوبله می کرد سعی می کرد به اندیشه و زبان فیلم نزدیک شود. امروزه بخش بزرگی از تاریخ سینما مربوط به صدا است و این امر رشد بزرگی در اندیشه اجتماعی به وجود آورد.»

رزاق‌کریمی هم گفت: «ما از تهامی‌نژادها خاطرات بسیار داریم اما ویژگی‌ای که او دارد این است که دنیاهای دور را به هم نزدیک کرده و از ایران هم توشه‌های ارزشمند برای جهانیان به همراه برده است. او توانست ادبیات شنیداری و دیداری را برای ما به شکل قابل استفاده‌ای عرضه کند. امیدوارم جوامع بشری که دچار واگرایی شده‌اند بتوانند از حضور امثال تهامی‌نژاد بهره ببرند.»

سپس ابوالحسن تهامی‌نژاد روی صحنه آمد و بیان کرد: «در سده‌های گذشته در جهان، ایران را با نگاره‌های کوچک یا فرش‌هایش می‌شناختند ولی در سده بیست و یکم، جهان ما را با سینمای به کمال رسیده‌مان می‌شناسند؛ سینمایی که بالیده و به صورت یک موزاییک بزرگ و پر جلال جلوه می‌کند. من افتخار می‌کنم که سنگ ریزه‌ای در این موزاییک بزرگ هستم.»

سپس تندیس خانه سینما به این هنرمند عرصه دوبله اهدا شد.

در بخش بزرگداشت داریوش مهرجویی پس از پخش کلیپی از این کارگردان، رسول صدرعاملی، فریدون جیرانی، رضا درمیشیان، محسن امیریوسفی و همایون اسعدیان روی صحنه آمدند.

صدرعاملی نویسنده و کارگردان سینما بیان کرد: «مهرجویی ضمن اینکه آغازگر سینمای نوین بود استمرار در این عرصه را نیز مدیون او هستیم. او سعی کرد به ما یاد بدهد که چقدر ادبیات برای سینما اهمیت دارد. شرمنده‌ام که فیلم من همزمان با «سنتوری» اکران شد ولی «سنتوری» توقیف شد و خجالت‌آور است برای مسئولان آن زمان که باعث شدند این فیلم توقیف شود و شاید اگر توقیف نمی‌شد بازیگر دیگر ما هم الان در ایران بود.»

پس از آن فریدون جیرانی اظهار کرد: «من خیلی کوتاه می‌گویم، با همه احترامی که برای کیمیایی قائلم باید بگویم تفکر را مهرجویی وارد سینما کرد. تفکر با فیلم «گاو» به میان مردم و میان طبقه متوسط آمد.»

سپس درمیشیان بیان کرد: «مفتخرم که خیلی از مسایل را از مهرجویی یاد گرفتم.»

محسن امیریوسفی هم متنی از طرف کانون کارگردانان سینمای ایران را که با عبارت به نام خدای هامون» آغاز شده بود، درباره مهرجویی خواند. او در این متن به فیلمسازی مهرجویی و درخشیدن بازیگرانی همچون عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، خسرو شکیبایی، بیتا فرهی، نیکی کریمی، لیلا حاتمی و گلشیفته فراهانی اشاره کرد و توقیف «سنتوری» را فاجعه‌ای در سینما خواند که تاثیر عمیقی بر کارنامه مهرجویی گذاشت اما همه در برابرش سکوت کردند، همچون خانه‌نشینی ناصر تقوایی و ترک وطن بهرام بیضایی.»

در ادامه این مراسم اسعدیان عنوان کرد: «آنقدر «دایره مینا» را دوست داشتم که یکی از شعرهای آن را هنوز حفظم. بارها خواستم یکی از صحنه‌های این فیلم را تکرار کنم، اما نتوانستم چون شاید «آن» شما را نداشتم.»

او سپس خطاب به مهرجویی گفت: «سینمای ایران به حضور شما افتخار می‌کند.»

آیین نکوداشت جشن سینمای ایران

سپس مهرجویی روی صحنه آمد و بیان کرد: «از همه دوستان ممنونم که حرف‌های خوبی درباره من زدند. بازگشت به سینمای گذشته و بازنگری کردن آن، کار شریف و درستی است به ویژه در این بلوای فقر کیفیتی که در آن به سر می‌بریم. خوشحالم که این برنامه را به دلیل فوت انتظامی عقب انداختید چراکه ما گوهر گران‌بهایی را از دست دادیم.»

برای بزرگداشت سیدمهدی شجاعی، ابتدا کلیپی از این هنرمند پخش و سپس از مجید مجیدی، کمال تبریزی، علیرضا رضاداد و احمد مسجدجامعی دعوت شد تا برای تجلیل از این هنرمند روی صحنه بیایند.

مسجدجامعی در سخنانی بیان کرد: «از اخلاق اهل سینما که همدلی دارند تشکر می‌کنم. مجید انتظامی می‌گفت پدرش در حالت نیمه هشیاری مکرر نام داریوش مهرجویی را تکرار می‌کرده که این نشان از همدلی اهالی سینما دارد. به یاد دارم که بیست سال پیش این نگرانی وجود داشت که آیا این جشن رقیب جشنواره فیلم فجر می‌شود که با گذر زمان متوجه شدیم هر کدام جایگاه خود را دارند.»

این عضو شورای شهر تهران درباره سیدمهدی شجاعی نویسنده پیشکسوت گفت: «سید مهدی شجاعی نویسنده خوبی است و امیدوارم آثارش در عرصه سینما فضای ببشتری برای نشان داده شدن داشته باشد.»

علیرضا رضاداد نیز ضمن تبریک جشن سینمای ایران بیان کرد: «صحبت کردن درباره مهدی عزیز برای من که ۴۰سال است با او دوست هستم سخت است. مهدی را میشود در دو کلام درد و دین خلاصه کرد، امیدوارم سایه او سالیان سال بر سر سینمای ما باشد.»

مجیدی نویسنده و کارگردان سینمای ایران هم گفت: «خوشحالم برای کسی در اینجا حضور دارم که در تکوین فیلمسازی من نقش زیادی داشته است. شجاعی جدای از آثار ارزشمندی که در حوزه ادبیات داستانی داشته، سهم زیادی در حوزه شعر و ادبیات دارد. او مانند خورشیدی می‌درخشد به طوری که دیگران از شهرهای مختلف به منظور دریافت حمایت از او به اینجا می‌آیند. او بیش از نیمی از عمر خود را وقف دیگران کرده است.»

این کارگردان اظهار کرد: «یکی از دلایلی که از حوزه هنری جدا شدم فیلم «بچه‌های آسمان» بود که حاضر نشدند ساخته شود، اما درایت سیدمهدی شجاعی باعث شد این فیلم تولید شود. شاید اگر «بچه‌های آسمان» ساخته نمی‌شد مسیر فیلمسازی من تغییر می‌کرد ولی امروز با افتخار اینجا هستم.»

کمال تبریزی هم گفت: «کسانی که با نوشته های شجاعی آشنا هستند می دانند که چقدر نوشته‌های او تأثیرگذار است. سید مهدی شجاعی کسی است که جان خود را برای سینمای ایران گذاشته است تا ایران را آباد و آزاد کند. آثار معروف او معرف شخصیت اوست.»

او در ادامه متنی را درباره سیدمهدی شجاعی خواند.

آیین نکوداشت جشن سینمای ایران

در ادامه مراسم سیدمهدی شجاعی پشت تریبون قرار گرفت و اظهار کرد: «برای من حضور در این جمع باعث افتخار است و دوست دارم از تک تک عزیزان تشکر کنم؛ از جناب نصیریان تا آقای زنجان‌پور و مجیدی که باعث و بانی حضور من در اینجا مجید مجیدی است.»

او افزود: «کسی را که مال باخته و ورشکسته است می‌شود از زمین بلند کرد چراکه رسم بوده برای او گلریزان می‌گرفتند و او را از زمین بلند می‌کردند، می‌شود مشکل مالی مردم را حل کرد و اگر حل نشد می‌شود پای دشمن را پیش کشید و گفت تقصیر آنهاست، اما جامعه آمال باخته را نمی‌شود از زمین بلند کرد. نسخه‌ای که همیشه تجویز می‌شود این است که می‌گویند بسازید، البته این بسازید هم معناهای مختلفی دارد برای مثال به معنی ساختن و سوختن یا به معنای دست داشتن در چپاول مردم و … است. یک مدل دیگر آن هم این است که بسازید و بفروشید چراکه ما خریدار هستیم. همه این‌ها به معنای ساختن است.»

این نویسنده پیشکسوت با اشاره به اینکه در این میان مردم هستند که باید ساخته شوند، گفت: «ممکن است هر کدام از ما خودمان را بسازیم اما این همه ماجرا نیست. می‌ترسم آنچه که باقی می‌ماند یک ایران مخروبه و یک نسل منقرض شده باشد. حتما به یاد دارید که وقتی جامعه‌ای دچار از دست دادن آرمان‌های خود می‌شدند چند سالی طول می‌کشید تا دوباره بلند شود.»

او ادامه داد: «نظر من این است که همه این موارد از جهل و بی فرهنگی است و وظیفه اهل فرهنگ، اعتلای فرهنگ جامعه است. اگر عوام فریبی وجود دارد به این دلیل است که عوام در جامعه حضور دارند. بهتر است همه نخبگان را فرا بخوانیم تا دانش مردم را بالا ببرند چون تنها از این طریق است که می‌شود جامعه را ساخت.»

پس از آن تندیس خانه سینما به این هنرمند اهدا شد و در پایان تصاویری از زنده‌یاد عزت‌الله انتظامی پخش شد.

در این مراسم هنرمندانی چون علی نصیریان، داریوش ارجمند، داریوش اسدزاده، احمد مسجدجامعی، علیرضا رضاداد، اکبر زنجان‌پور، مجید مجیدی، مهتاب کرامتی، کمال تبریزی، بیتا فرهی، فریدون جیرانی، لاله اسکندری، چنگیز جلیلوند، رسول صدرعاملی، حسن حسن‌دوست، مریم امیرجلالی، علیرضا شجاع‌نوری، منوچهر شاهسواری، هارون یشایایی، شادی کرم‌رودی، مازیار میری، همایون اسعدیان، سیروس ابراهیم‌زاده، همایون ارشادی، ناصر ممدوح، چنگیز جلیلوند، رضا درستکار، مجید مظفری، امیرعلی دانایی، محسن امیریوسفی، رضا درمیشیان و … حضور داشتند.

گزارش از احمدرضا معراجی

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *