دو نامزد از یک فیلم در رشته‌ی بازیگر اصلی،

مشکل فجر یا مشکل دانش و حافظه‌ی تاریخی؟

مشکل فجر یا مشکل دانش و حافظه‌ی تاریخی؟
اصطلاح «بازیگر اصلی» (leading actor) در تئاتر و سینما به بازیگری اطلاق می‌شود که نقش «قهرمان» (protagonist) را در نمایش یا فیلم بازی می‌کند. معمولا حجم نقش در یک درام هم اصلی بودن آن را مشخص می‌کند، اما همان‌طور که از واژه‌ی leading برمی‌آید، این نقش باید «پیش‌برنده‌ی» داستان باشد.

یاسین محمدی – گاهی در یک درام بیش از یک نقش اصلی وجود دارد که داستان را پیش می‌برند. این موضوع همواره با ابهاماتی همراه بوده که نقش دوم را باید «نقش مکمل» (supporting role) دانست یا «دومین نقش اصلی» (secondary lead). در این میان مفاهیم دیگری نیز وجود دارند که گاهی با «نقش اصلی» اشتباه می‌شوند، مثل «نقش عنوان» (title role) که غالباً نقش اصلی است و البته می‌تواند نباشد مثل نقش «هملت» در نمایشنامه‌ی «هملت» که نقش اصلی است و نقش «ربه‌کا» در فیلم «ربه‌کا» که اساسا در فیلم حضور ندارد. نقش «ستاره» (یا هنرنمایی) (starring role) هم می‌تواند نقش اصلی نباشد و صرفا به شهرت بازیگر اشاره دارد که ممکن است در یک فیلم در نقشی کوتاه بازی کند.

این تعاریف در عمل همیشه با ابهامات و بحث‌هایی همراه بوده است، به‌ویژه وقتی کار به موضوع داوری می‌رسد. اما اتفاقی که در روزهای اخیر و پس از اعلام نامزدهای جشنواره‌ی سی‌وششم فیلم فجر افتاد کمی متفاوت بود. آن‌چه باعث بحث نامزد شدن سارا بهرامی و مهناز افشار از فیلم «دارکوب» برای جایزه‌ی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اصلی زن بود. جالب اینجاست که در دو قسمت آخر از برنامه‌ی تلویزیونی «هفت» که ظاهرا قرار بود یک برنامه‌ی تخصصی باشد، برخی کارشناسان و نیز مجری برنامه صورت مسئله را بالکل زیر سؤال می‌بردند و طوری شگفت‌زده به این موضوع می‌پرداختند که گویی برای اولین بار در تاریخ سینماست که چنین اتفاقی رخ داده است.

اساتید برنامه‌ی «هفت» طوری این پرسش را مطرح می‌کردند که «چطور ممکن است در یک فیلم دو بازیگر زن اصلی داشته باشیم؟!» که مخاطب پای تلویزیون با خودش می‌گفت هیأت داوران چه اشتباه سهمگینی کرده‌اند. حتی یکی از مهمانان برنامه سراغ اصول فیلمنامه‌نویسی رفت و از آنجا فکت آورد که مگر چنین چیزی ممکن است؟!

جالب اینجاست که برای همه‌ی آن اساتید پذیرفته‌شده است که یک فیلم می‌تواند یک بازیگر اصلی مرد و یک بازیگر اصلی زن داشته باشد؛ اما اگر دو بازیگر اصلی زن داشته باشد، بنیان‌های فیلمنامه‌نویسی فرومی‌پاشد! اگر بنا بر تعریف مهمان برنامه یک فیلم فقط یک بازیگر اصلی داشته باشد و بقیه مکمل او باشند، پس باید بازیگر جنس مخالف او را هم مکمل به‌حساب آورد و از نامزد شدن یک بازیگر اصلی مرد و یک بازیگر اصلی زن از یک فیلم به همان میزان شگفت‌زده شد. شاید هم در اصول فیلمنامه‌نویسی مباحثی مبتنی بر تفکیک جنسیتی وجود دارد که ما از آن آگاه نیستیم.

صرفاً برای این‌که مخاطبان بدانند تا نامزد شدن دو بازیگر اصلی زن یا مرد (یا حتی بیشتر) از یک فیلم امری مسبوق به سابقه است، این اتفاق را در تاریخ جوایز اسکار مرور می‌کنم:

1936: چارلز لوتن، کلارک گیبل و فرانکوت تون (سه بازیگر) برای فیلم «شورش در بونتی» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1945: بینگ کرازبی و بری فیتزجرالد برای فیلم «به راه خود می‌روم» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1951: آن بکستر و بت دیویس برای فیلم «همه‌چیز درباره‌ی ایو» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی زن شدند.

1954: مونتگومری کلیفت و برت لنکستر برای فیلم «از اینجا تا ابدیت» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1957: جیمز دین و راک هادسن برای فیلم «غول» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1959: تونی کورتیس و سیدنی پوآتیه برای فیلم «ستیزه‌جویان» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1960: کاترین هپبورن و الیزابت تیلور برای فیلم « ناگهان تابستان گذشته» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی زن شدند.

1962: ماکسیمیلیان شل و اسپنسر تریسی برای فیلم «محاکمه در نورنبرگ» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1965: ریچارد برتون و پیتر اوتول برای فیلم «بکت» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1970: داستین هافمن و جان وویت برای فیلم «کابوی نیمه شب» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1973: مایکل کین و لارنس الیویر برای فیلم «کارآگاه» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1977: پیتر فینچ و ویلیام هولدن برای فیلم «شبکه» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1978: آن بنکرافت و شرلی مک‌لین برای فیلم «نقطه‌ی عطف» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی زن شدند.

1984: تام کورتنی و آلبرت فینی برای فیلم «متصدی لباس» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد، و شرلی مک‌لین و دبرا وینگر برای فیلم «شرایط مهرورزی» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی زن شدند.

1985: اف. ماری آبراهام و تام هولس برای فیلم «آمادئوس» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شدند.

1992: جینا دیویس و سوزان ساراندون برای فیلم «تلما و لوییز» نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اصلی زن شدند.

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *