چهار فیلم برتر فدریکو فلینی

20 ژانویه: تولد اسطوره‌ی سینمای ایتالیا

20 ژانویه: تولد اسطوره‌ی سینمای ایتالیا
سینمای ایتالیا نام بزرگ کم ندارد، اما بی‌شک در پیشانی این فهرست باید نام فدریکو فلینی را جست‌وجو کرد، کسی که از 14 اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان این کشور چهار جایزه را به‌ارمغان آورد تا هم ایتالیا بیشترین اسکار این رشته را داشته باشد و هم فلینی رکوردی دست‌نیافتنی به نام خود ثبت کند.

یاسین محمدی – علاوه بر چهار اسکار فدریکو فلینی، چهار اسکار را هم ویتوریو دسیکا به‌دست آورده تا بیش از نیمی از این 14 جایزه را فقط دو کارگردان برده باشند و نیمی دیگر را کارگردانانی مثل رنه کلمان فرانسوی، الیو پتری، جوزپه تورناتوره، گابریله سالواتورس، روبرتو بنینی و پائولو سورنتینو.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

برخلاف بخش اسکار خارجی‌زبان که فلینی هر چه در آن رشته نامزد شد به جایزه رسید، در 12 نامزدی اسکارش در رشته‌های کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی هیچ جایزه‌ای نبرد. بااین‌حال در سال 1993 آکادمی به‌خاطر «دستاوردهای سینمایی او که مخاطبان را در سراسر جهان هیجان‌زده و سرگرم کرده است» به او اسکار افتخاری داد.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

فدریکو فلینی که حالا به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین کارگردانان تاریخ سینمای جهان شناخته می‌شود، 98 سال پیش در شهر کوچک ریمینی در ساحل دریای آدریاتیک دیده به جهان گشود. بعد از این‌که با مصیبت توانست دیپلمش را بگیرد با هدف کاریکاتوریست و طنزنویس شدن به فلورانس رفت، یک سال بعد برای راضی کردن والدینش در دانشگاه رم در رشته‌ی حقوق اسم نوشت ولی سر هیچ کلاسی نرفت. بعد از مدتی دست‌وپا زدن در فقر و تلاش برای یافتن کار توانست در یک دوهفته‌نامه استخدام شود و ستون ثابتی داشته باشد؛ فرصتی که بدل به نقطه‌ی عطف زندگی‌اش شد و در آنجا با تعدادی از داستان‌نویسان و فیلمنامه‌نویسان مطرح آشنا شد که راه را برای ورود او به سینما گشودند. فلینی کارش را با نوشتن برای رادیو و بخش‌های طنز برای فیلمنامه‌ها ادامه داد و هنوز بیست سالش تمام نشده بود که نخستین فیلمنامه‌ی سینمایی‌اش ساخته شد.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

در هیاهوی جنگ دوم جهانی با جولیتا ماسینا آشنا شد. فدریکو و جولیتا چند ماه پس از سقوط موسولینی در پاییز سال 1943 ازدواج کردند که این ازدواج 50 سال و یک روز، تا زمان مرگ فلینی پایدار ماند، اگرچه مرگ فرزند مشترکشان در یک‌ماهگی بر اثر آنسفالیت تأثیر عاطفی شدیدی بر این زوج هنرمند گذاشت.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

پس از سقوط رم در 1944، روبرتو روسلینی از فلینی که در مغازه‌ی کوچکی با کشیدن کاریکاتور سربازان امریکایی ارتزاق می‌کرد، خواست تا در نوشتن شوخی‌ها و برخی دیالوگ‌های فیلمنامه‌ی «رم شهر بی‌دفاع» به او کمک کند و این همکاری زمینه‌ساز ورود فلینی به جرگه‌ی سینمای نئورئالیستی ایتالیا شد. نام فلینی در کنار سرجو آمیدی به‌عنوان نویسندگان فیلمنامه‌ی «رم شهر بی‌دفاع» ثبت شد تا او نخستین نامزدی اسکارش را این‌گونه به‌دست آورد؛ جایزه‌ای که نهایتاً به یک فیلم جنگی هالیوودی «بهترین سال‌های زندگی ما» نوشته‌ی رابرت ای شروود رسید.
همکاری او با گروه نویسندگان فیلمنامه‌ی «پاییزا» در کنار دستیاری روسلینی، برای بار دوم او را نامزد جایزه‌ی اسکار کرد که این بار هم «زمین جنگ» امریکایی بختی برای فیلم جنگی ایتالیایی باقی نگذاشت.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

فلینی پس از چند سال همکاری با روسلینی در سال 1950 نخستین فیلم بلندش را در کارگردانی مشترک با آلبرتو لاتوادا با نام «روشنایی‌های واریته» جلوی دوربین برد که در آن جولیتا ماسینا و همسر لاتوادا بازی می‌کردند. فیلم در گیشه شکست خورد و شرکت تولیدکننده ورشکست شد و فلینی و لاتوادا با بدهکاری‌هایی مواجه شدند که صاف کردنشان بیش از یک دهه به‌طول انجامید. بااین‌حال فلینی پا پس نکشید و سال بعد نخستین فیلم با کارگردانی خودش به‌تنهایی را با عنوان «شیخ سفید» ساخت. فیلم ابتدا در کن پذیرفته شد و بعد رد شد. فلینی فیلم را به ونیز برد و در آنجا منتقدان نوشتند که فلینی هیچ صلاحیتی برای کارگردانی ندارد. اما در جشنواره‌ی سال بعد با فیلم «ویتلونی» هم شیر نقره‌ای جشنواره را برد، هم منتقدان را وادار به تحسین کرد و هم توزیع‌کننده‌ی بین‌المللی پیدا کرد.

فدریکو فلینی (Federico Fellini)

چهار فیلم برتر او را با هم مرور می‌کنیم:

    1. زندگی شیرین (La Dolce Vita) (1960)

      فلینی در این فیلم هفت شبانه‌روز از زندگی روزنامه‌نگاری به‌نام «مارچلو روبینی» را به‌تصویر می‌کشد که در رم به‌دنبال عشق و شادی است. این فیلم نخستین بار در بخش مسابقه‌ی جشنواره‌ی فیلم کن به‌نمایش درآمد و توانست در حضور بزرگانی مثل میکل‌آنجلو آنتونیونی (ماجرا)، وینسنت مینلی (خانه از تپه)، جولز دسین (یکشنبه‌ها هرگز)، پیتر بروک (هفت روز… هفت شب)، اینگمار برگمان (چشمه‌ی باکره) و لوئیس بونوئل (کوچک‌تر)، نخل طلای این جشنواره را به‌دست بیاورد. پس از ماجرای عجیب «شیخ سفید»، این دومین حضور فلینی در کن محسوب می‌شد. فیلم با استقبال چشمگیری از سوی مخاطبان اروپایی روبه‌رو شد به‌طوری‌که فقط در ایتالیا بیش از 5/13میلیون نفر و در فرانسه نزدیک به 3میلیون نفر تماشاگر داشت. «زندگی شیرین» در اسکار سال بعد هم در چهار رشته نامزد شد که توانست اسکار طراحی لباس برای فیلم‌های سیاه‌وسفید را ببرد. فلینی هم برای کارگردانی و هم نویسندگی این فیلم نامزد اسکار شد که اسکار کارگردانی را به رابرت وایز و جروم رابینز کارگردانان موزیکال «داستان وست‌ساید» و اسکار فیلمنامه را به ویلیام اینج نویسنده‌ی «شکوه علفزار» واگذار کرد. فیلم «زندگی شیرین» را می‌توان به یک پیش‌درآمد، هفت اپیزود اصلی که با یک میان‌پرده قطع می‌شوند و یک مؤخره تقسیم کرد. فلینی در این فیلم در حالی بر بازی مارچلو ماسترویانی تأکید کرد که تهیه‌کننده علاقه داشت پل نیومن این نقش را بازی کند، اما فلینی نپذیرفت.

      فدریکو فلینی فیلم زندگی شیرین

    2. هشت‌ونیم (½8) (1963)

      این بار مارچلو ماسترویانی در نقش اصلی این فیلم فلینی، شخصیت یک کارگردان ایتالیایی به‌نام «گیدو انسلمی» را به‌تصویر می‌کشد که خلاقیتش را برای ساخت یک فیلم علمی‌تخیلی از دست داده است. این فیلم نهمین تجربه‌ی فیلم‌سازی فلینی شامل شش فیلم بلند و دو فیلم کوتاه و فیلم اولش که کارگردانی مشترک بود و به همین دلیل آن را نصف حساب می‌کرد تا این فیلم بشود فیلم «هشت‌ونیم» فلینی. فیلم در جشنواره‌ی مسکو به‌روی پرده رفت و جایزه‌ی بزرگ این جشنواره را به‌دست آورد و در اسکار به‌عنوان نماینده‌ی ایتالیا در رشته‌ی فیلم‌های خارجی‌زبان شرکت کرد و برنده‌ی اسکار این رشته شد. به‌علاوه اسکار طراحی لباس برای فیلم‌های سیاه‌وسفید را هم به‌‌خود اختصاص داد. اما باز هم در سه رشته‌ی دیگر از جمله کارگردانی و فیلمنامه ناکام ماند. فلینی اسکار کارگردانی را به تام جونز کارگردان فیلم «تونی ریچاردسون» باخت و اسکار فیلمنامه را به جیمز آر وب نویسنده‌ی «چگونه غرب تسخیر شد». بااین‌حال «هشت‌ونیم» به‌عنوان یک فیلم آوانگارد و بسیار تأثیرگذار جایگاهی ویژه در تاریخ سینما دارد و در بسیاری از فهرست‌های برترین‌های تاریخ سینما نامش تکرار می‌شود، ازجمله در فهرست برترین فیلم‌های تاریخ‌ سینما در سایت IMDB که در رتبه‌ی 237 ایستاده است.

      فدریکو فلینی پشت صحنه فیلم هشت‌ونیم فدریکو فلینی فیلم هشت‌ونیم

    3. شب‌های کابیریا (The Nights of Cabiria) (1957)

      این فیلم فلینی هم درباره‌ی زنی (با بازی همسرش جولیتا ماسینا) است که در رم در جست‌وجوی عشق حقیقی است. فلینی با این فیلم در اتفاقی نادر برای دومین سال متوالی اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را برای ایتالیا به‌ارمغان آورد. سال قبل با فیلم «جاده» با بازی جولیتا ماسینا و آنتونی کوئین این جایزه را برده بود. فلینی از پیرپائولو پاوزولینی که زبان دنیای جنایتکاران زیرزمینی رم را می‌شناخت، برای نوشتن دیالوگ‌های این فیلم همکاری گرفت. فیلم با استقبال منتقدان مواجه شد و فرانسوا تروفو آن را بهترین فیلمی دانست که تا به آن روز ساخته شده است. فیلم نخستین بار در بخش مسابقه‌ی جشنواره‌ی فیلم کن اکران شد و جولیتا ماسینا جایزه‌ی بهترین بازیگر زن جشنواره را به‌دست آورد. این فیلم در رتبه‌ی 220 برترین فیلم های تاریخ سینما قرار دارد.

      فدریکو فلینی شب‌های کابیریا

    4. آمارکورد (Amarcord) (1973)

      این فیلم کمدی فدریکو فلینی داستان «تیتا» پسری نوجوان که در میان شخصیت‌هایی منحصربه‌فرد در روستایی در نزدیکی ریمینی زندگی می‌کند. داستان در دهه‌ی 1930 در ایتالیای تحت‌سیطره‌ی فاشیست‌ها می‌گذرد. اسم فیلم از عبارتی در لهجه‌ی محلی گرفته شده که به‌معنای «به‌یاد می‌آورم» است و فیلم به‌نوعی مبتنی بر خاطرات دوران نوجوانی فلینی است. فیلم زبان انتقادی تندی در لفاف طنز نسبت به حکومت موسولینی و کلیسا در آن دوره دارد. «آمارکورد» چهارمین اسکار فلینی برای ایتالیا را به‌دست آورد و این بار فلینی اسکار کارگردانی را به میلوش فورمن و فیلم جاودانه‌ی «دیوانه از قفس پرید» و اسکار فیلمنامه را به فرانک پیرسون نویسنده‌ی فیلم ارزشمند «بعدازظهر سگی» واگذار کرد.

      فدریکو فلینی پشت صحنه آمارکورد

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *