سعید پوراسماعیلی در گفت‌وگو با فیلم‌نت نیوز؛

باید بدانیم که فیلم آموزشی می‌سازیم یا اثری هنری برای آموزش

باید بدانیم که فیلم آموزشی می‌سازیم یا اثری هنری برای آموزش
سعید پوراسماعیلی کارگردان سینما و معاون فرهنگی و آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران درباره نحوه ساخت فیلم‌هایی که به منظور آموزش به کودکان و نوجوانان ساخته می شود، توضیح داد.

سعید پوراسماعیلی کارگردان سینما و معاون فرهنگی و آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران در گفت‌وگو با خبرنگار فیلم‌نت نیوز، درباره آموزش از طریق سینما گفت: ابتدا باید یک نکته را روشن کنیم، اینکه آیا ما می‌خواهیم موضوعی را از طریق فیلم آموزش دهیم یا می‌خواهیم یک اثر هنری خلق کنیم که به آموزش هم می‌پردازد. اگر این دو دیدگاه تفکیک شود خیلی بهتر می‌توان از آن استفاده کرد. وقتی از فیلم استفاده می‌کنیم تا یک موضوع آموزشی را بیان کنیم، داریم به مثابه یک رسانه عمل می‌کنیم که می‌خواهیم محتوایی را با زبان سینما منتقل کنیم که این امر استانداردهایی دارد، همه ویژگی‌هایش تعریف شده که کار مورد نظر در آن قالب انجام می‌شود و فیلمسازان حرفه‌ای نیز برای این کار وجود دارد که علاوه بر اینکه بلدند این کار را از لحاظ تکنولوژی آموزشی انجام دهند،  می‌توانند از وجوه آرتیستی نیز بیشترین استفاده را بکنند تا به تعبیر مخاطب فیلم شیرین و لذت‌بخش باشد و اگر هم مخاطب فیلم کودک باشد، مدت زمان فیلم را به تماشای آن بنشیند، لذت ببرد و بدون اینکه خودش بداند آموزشی ببیند. در چنین شرایطی ما داریم از امکانات سینما به مثابه یک مدیوم آموزشی بهره می‌بریم.

او ادامه داد: شکل دیگر این کار آموزش غیرمستقیم است که به صراحت و به وضوح نمی‌خواهد مخاطب خود را متوجه کند که دارد آموزش می‌بیند؛ این جایی است که سینما به مثابه هنر مشخص می‌شود و تا دغدغه فیلمساز آن موضوع نباشد، اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. در نتیجه نمی‌توان به یک هنرمند سفارش بدهی که درباره یک موضوع برای بچه‌ها فیلم بسازد.

پوراسماعیلی افزود: ممکن است موضوعی دغدغه، علاقه و مبحث مورد مطالعه یک فیلمساز باشد که در نتیجه یک اثر هنری همجون آثار عباس کیارستمی خلق می‌شود که همه آنها کارکرد آموزشی مطلوب دارند؛ از یک فیلمی مثل «مشق شب» که موضوع و معضلات کودکان است و بزرگ‌ترها و سیستمی مثل آموزش و پرورش باید به آن توجه کنند تا فیلمی مثل «خانه دوست کجاست؟» که فیلمی کاملا هنری است و اصلا نمی‌خواهد چیزی را به صورت مستقیم آموزش دهد اما یک مخاطب کودک و نوجوان می‌نشیند، فیلم را می‌بیند و به آن جذب می‌شود، زیرا روابط و موضوع آن برای کودک کاملا باورپذیر است، در نتیجه آن را دنبال می‌کند تا بداند در نهایت چه اتفاقی می‌افتد. این فیلم سراسر آموزش، علاقه، عشق، همکاری و همراهی بین بچه‌هاست ولی کودکی که آن را می‌بیند اصلا متوجه چنین چیزی نیست و یک آدم بزرگسال قادر است این موارد را تشخیص دهد.

او درباره جشنواره فیلم رشد اظهار کرد: اگر در حوزه کودک از اتفاقی مثل جشنواره حمایت می‌کنیم به طور مشخص داریم از آموزش کودکان حمایت می‌کنیم و فیلم‌هایی برای جشنواره رشد آماده می‌کنیم که به لحاظ هنری فیلم‌های هنرمندانه‌ای هستند و در جشنواره‌هایی که تخصصی نیستند و برای موضوع خاصی سفارش ندارند، می‌توانند به عنوان یک اثر هنری دیده شوند و در فضاهای تخصصی هم مورد استفاده قرار بگیرند.

معاون فرهنگی و آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران در ادامه درباره اینکه چقدر می‌توان از سینما برای تفهیم مسائلی که درباره آنها نمی‌توان با کلام و کتاب به درستی به کودکان آموزش داد، گفت: اگر موضوع کاملا مشخصی برای آموزش به کودکان داریم، همچون آزار جنسی که امروزه با توجه به مسائل روز جامعه موضوع جدی و مهمی است، در ابتدا باید مرز ممیزی آن را رد کنیم و این نکته را در نظر بگیریم که برای این موضوع دیگر خط ممنوعه‌ای وجود ندارد، زیرا در حال حاضر جامعه نیاز دارد که والدین بدانند چکونه باید این قبیل مسائل را به فرزندان خود آموزش دهند. همچنین اگر قرار است فیلم برای کودکان به نمایش درآید، او باید به زبان خیلی ساده یاد بگیرد که چگونه از خودش مراقبت کند یا اگر دچار مشکلی شد یا خطری او را تهدید کرد، به چه کسانی مراجعه کند.

او افزود: اینگونه موارد از جمله مواردی است که باید از سینما به عنوان یک رسانه استفاده کرد و فیلمسازهای حرفه‌ای خیلی خوبی وجود دارند که می‌توانند برای این گونه مسائل با زبان  انیمیشن، در قالب فیلم مستند و نشان دادن نمونه‌هایی که وجود دارند یا با روایت قصه‌ای در یک اثر داستانی مسائل را به مخاطبان خود آموزش دهند، اما اگر بخواهد دغدغه یک هنرمند شود، باید موضوع مشخص را داشته باشد تا درباره‌اش حرف بزند به عنوان مثال فیلمی مثل «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند» که همین موضوع را به شکل دیگری مطرح می‌کند و دغدغه فیلمساز است که می‌تواند این اثرگذاری را داشته باشد. این گونه آثار به مثابه آثاری نیست که صرفا می‌خواهد پیامش را منتقل کند، بلکه یک اثر هنری است با موضوعی که برایش تعریف شده است.

گفت‌وگو از احمدرضا معراجی

فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید
0

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *